Η προέλευση της φράσης «ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος».

Οι «Νεκρικοί Διάλογοι» είναι ίσως το πιο γνωστό έργο του αρχαίου σοφιστή και συγγραφέα Λουκιανού,ένα από αυτά που άσκησαν μεγάλη επίδραση στη μεταγενέστερη λογοτεχνία.Πρόκειται για 30 σύντομους διαλόγους μεταξύ γνωστών μυθικών και ιστορικών προσώπων,τα οποία συζητούν στον κάτω κόσμο διάφορα θέματα από την οπτική γωνία της μεταθανάτιας ζωής.Το ακόλουθο απόσπασμα προέρχεται από τον διάλογο «Χάρωνος και Μενίππου» •ο Μένιππος,κυνικός φιλόσοφος του 3ου π.Χ.αιώνος από τα Γάδαρα της Παλαιστίνης,συντετριμμένος από την οικονομική ανέχεια,στην οποία περιήλθε,απαγχονίζεται.Η ψυχή του,συνοδευόμενη από τον Ερμή,τον οδηγό θεό των ψυχών στην κάθοδό τους στον κάτω κόσμο,συναντά τον γέροντα Χάροντα στην όχθη της Αχερουσίας λίμνης,ο οποίος-έναντι της καταβολής του οβολού,που απαραιτήτως,κατά τις αρχαίες δοξασίες,πρέπει να φέρει μαζί του κάθε νεκρός-διαπορθμεύει τις νεκρές ψυχές στην άλλη όχθη,όπου βρίσκεται η είσοδος του Άδη(γι’αυτό στην αρχαία Ελλάδα τοποθετούσαν οι συγγενείς κάτω από την γλώσσα των νεκρών τους έναν οβολό,προκειμένου να πληρώσουν τα ναύλα του «ταξιδιού» τους).Ο Μένιππος,ωστόσο,ευρισκόμενος σε πραγματική οικονομική δυσπραγία,αρνείται να καταβάλει στον Χάροντα τα οφειλόμενα,αν και πέρασε με την βάρκα στην όχθη του Άδη,γεγονός που εξοργίζει τον γέροντα πορθμέα•τελικά τα ναύλα δεν καταβλήθηκαν ποτέ.Ο διάλογος που επινοεί ο Λουκιανός ξεχωρίζει για το γλαφυρό του ύφος και τον εύθυμο χαρακτήρα του(παρατίθεται ένα απόσπασμα του διαλόγου,συγκεκριμένα το περιέχον την ακόλουθη γνωστή έκφραση που λέγεται αυτούσια ως τις μέρες μας):

«ΧΑΡΩΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΝΙΠΠΟΥ

ΧΑΡΩΝ
Απόδος,ω κατάρατε,τα πορθμεία.
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Βόα,ει τούτο σοι,,ω Χάρων,ήδιον.
ΧΑΡΩΝ
Απόδος,φημί,ανθ’ων σε διεπορθμεύσαμεν.
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος.
ΧΑΡΩΝ
Έστι δε τις οβολόν μη έχων;
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Ει μεν και άλλος τις ουκ οίδα,εγώ δ’ουκ έχω.
ΧΑΡΩΝ
Και μην άγξω σε νη τον Πλούτωνα,ω μιαρέ,ην μη αποδώς»….




( ΧΑΡΟΝΤΑ ΚΑΙ ΜΕΝΙΠΠΟΥ

ΧΑΡΟΝΤΑΣ
Πλήρωσέ μου,καταραμένε,τα ναύλα.
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Συνέχισε να φωνάζεις,Χάροντα,αν αυτό σού είναι τόσο ευχάριστο.
ΧΑΡΟΝΤΑΣ
Πλήρωσέ με,είπα,που σε πέρασα στην απέναντι όχθη.
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Δεν υπάρχει περίπτωση να πάρεις από κάποιον που δεν έχει.
ΧΑΡΟΝΤΑΣ
Και υπάρχει κάποιος που να μην έχει ούτε έναν οβολό;
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Δεν ξέρω,αν υπάρχει και κάποιος άλλος,εγώ πάντως δεν έχω.
ΧΑΡΟΝΤΑΣ
Ε,λοιπόν,μα τον Πλούτωνα,θα σε πνίξω,παλιάνθρωπε,αν δεν με πληρώσεις)…






(Πηγή:«Νεκρικοί Διάλογοι» του Λουκιανού).